Bước 1: Loại trừ tiếp xúc với tác nhân gây bỏng
- Đảm bảo an toàn: Đưa nạn nhân đến nơi an toàn, thoáng đãng để chuẩn bị cho việc cấp cứu.
- Loại bỏ nguyên nhân: Nhanh chóng loại bỏ tác nhân gây bỏng ra khỏi nạn nhân, ví dụ như đưa nạn nhân ra khỏi nơi hỏa hoạn, dập tắt lửa trên người nạn nhân.
- Cởi bỏ quần áo, trang sức…các nguyên nhân gây bỏng trên nạn nhân.
Lưu ý: Có những loại vải càng cháy càng dính chặt vào nạn nhân thì không nên xé bỏ.
Bước 2: Đánh giá ban đầu và bảo đảm chức năng sống còn
- Kiểm tra ý thức: Xác định tình trạng ý thức của nạn nhân (tỉnh hay không tỉnh).
- Đường thở và hô hấp: Kiểm tra đường thở và tình trạng hô hấp (có ngừng thở hay khó thở không).
- Tuần hoàn: Kiểm tra mạch ngoại vi và xem có ngừng tim hay không.
- Chấn thương kết hợp: Phát hiện chấn thương kết hợp như gãy xương lớn hoặc chấn thương sọ não, chảy máu lớn.
- Nếu nạn nhân ngừng hô hấp, tuần hoàn => lập tức hồi sức tim, phổi ngay.
Bước 3: Ngâm rửa vùng bỏng
- Chỉ thực hiện khi nạn nhân tỉnh táo, không khó thở, không có chấn thương kèm theo
- Ngâm rửa sớm: Ngâm vùng bỏng vào nước sạch càng sớm càng tốt, tốt nhất là trong vòng 30-60 phút đầu.
- Thời gian ngâm rửa: Thời gian ngâm rửa khoảng 15-20 phút đến 30-45 phút, hoặc cho đến khi hết đau rát.
Lưu ý: Tránh sử dụng đá lạnh: Không sử dụng đá lạnh hoặc nước đá lạnh để ngâm rửa hay chườm lên vết bỏng.
Bước 4: Che phủ tạm thời vết bỏng
- Che phủ vết bỏng: Sau khi ngâm rửa, che phủ vết bỏng bằng gạc sạch, vải sạch, khăn mặt, hoặc vải màn sạch.
- Không nên bôi, đắp bất cứ chất, hóa chất (ví dụ: kem đánh răng, nước mắm…) lên vết bỏng tại hiện trường.
Bước 5: Ủ ấm và bù nước điện giải sau bỏng
- Bù nước điện giải: Bù nước điện giải bằng đường uống, có thể uống oresol, nước sạch (đun sôi để nguội)
- Ủ ấm: Giữ ấm cho nạn nhân, đặc biệt là các vùng không bị bỏng.
- Giảm đau: Nếu có thể, giảm đau cho nạn nhân bằng các thuốc giảm đau toàn thân.
Bước 6: Vận chuyển nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất
- Vận chuyển khẩn cấp: Nhanh chóng vận chuyển nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất để nhận sự chăm sóc và điều trị chuyên khoa.
- Nâng cao chi bị bỏng trong khi vận chuyển, đặt nạn nhân tư thế an toàn (nửa nằm nửa ngồi nếu nghi ngờ bỏng hô hấp).

Nguồn: TT kiểm soát bệnh tật TP. HCM

